తెలంగాణలోని 33 జిల్లాలు: మీరు తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన ఆసక్తికరమైన విషయాలు

గౌరవనీయ అభ్యర్థులకు మరియు పాఠకులకు, తెలంగాణ రాష్ట్ర భౌగోళిక, పరిపాలనా ముఖచిత్రంలో 2016 మరియు తదుపరి జరిగిన జిల్లాల పునర్విభజన ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయి. ఒకప్పుడు 10 జిల్లాలుగా ఉన్న తెలంగాణ, నేడు 33 జిల్లాల సమాహారంగా మారి, పాలనను క్షేత్రస్థాయికి చేరవేసింది. సీనియర్ భౌగోళిక పరిశోధకునిగా, ఈ మార్పుల వెనుక ఉన్న సామాజిక-ఆర్థిక వ్యూహాలను మరియు పరీక్షల దృష్ట్యా వీటి ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషిస్తూ ఈ సమగ్ర హ్యాండ్‌బుక్‌ను రూపొందించడం జరిగింది.

The state of Telangana officially consists of the following 33 districts:

• Adilabad
• Bhadradri Kothagudem
• Hanumakonda
• Hyderabad
• Jagtial
• Jangaon
• Jayashankar Bhupalpally
• Jogulamba Gadwal
• Kamareddy
• Karimnagar
• Khammam
• Kumuram Bheem Asifabad
• Mahabubabad
• Mahabubnagar
• Mancherial
• Medak
• Medchal-Malkajgiri
• Mulugu
• Nagarkurnool
• Nalgonda
• Narayanpet
• Nirmal
• Nizamabad
• Peddapalli
• Rajanna Sircilla
• Rangareddy
• Sangareddy
• Siddipet
• Suryapet
• Vikarabad
• Wanaparthy
• Warangal
• Yadadri Bhuvanagiri

——————————————————————————–

1. పరిచయం మరియు రాష్ట్ర పునర్విభజన నేపథ్యం

తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత, ‘పరిపాలన ప్రజల వద్దకు’ అనే నినాదంతో ప్రభుత్వం జిల్లాల పునర్విభజన చేపట్టింది. 2016 అక్టోబర్ 11న ఏకకాలంలో 21 కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడగా, తదుపరి కాలంలో ములుగు మరియు నారాయణపేట చేరికతో మొత్తం జిల్లాల సంఖ్య 33కి చేరింది. ఈ పునర్విభజన కేవలం భౌగోళిక విభజన మాత్రమే కాదు; ఇది వనరుల వికేంద్రీకరణ మరియు వేగవంతమైన నిర్ణయాధికారం కోసం చేపట్టిన వ్యూహాత్మక చర్య.

విశ్లేషణ : జిల్లాల సంఖ్య పెరగడం వల్ల జిల్లా కేంద్రాలు కొత్త ఆర్థిక వృద్ధి కేంద్రాలుగా (Economic Growth Hubs) అవతరించాయి. ప్రతి జిల్లాకు ఒక కలెక్టరేట్, పోలీస్ కమిషనరేట్/ఎస్పీ కార్యాలయం ఏర్పాటు కావడం వల్ల ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ పెరిగింది. ఇది ముఖ్యంగా వెనుకబడిన ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు, స్థానిక ఉపాధికి మరియు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతానికి దోహదపడింది. పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు ఈ కొత్త జిల్లాల భౌగోళిక సరిహద్దులు మరియు వనరులపై అవగాహన ఉండటం అత్యంత ఆవశ్యకం.

——————————————————————————–

2. 33 జిల్లాల సమగ్ర సమాచార పట్టిక

ఈ విభాగం రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాల ప్రాథమిక గణాంకాలను మరియు ప్రత్యేకతలను వివరిస్తుంది. ఈ సమాచారం అధికారిక గణాంకాలు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పోర్టల్స్ (S3WaaS Framework) ఆధారంగా క్రోడీకరించబడింది.

జిల్లా పేరు	ముఖ్య కేంద్రం	ఏర్పడిన తేదీ	వైశాల్యం & జనాభా (సుమారు)	అక్షరాస్యత (%)	రెవెన్యూ డివిజన్లు & మండలాలు	ముఖ్య నదులు & పంటలు	పర్యాటక ప్రాంతాలు & దేవాలయాలు	చారిత్రక ప్రాధాన్యత
ఆదిలాబాద్	ఆదిలాబాద్	1905/2016	4,153 చ.కి.మీ; 7.08 లక్షలు	63.46	2 / 18	పెన్ గంగా; సోయాబీన్, పత్తి	కుంటాల జలపాతం	గోండు రాజుల చరిత్ర
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం	కొత్తగూడెం	11-10-2016	7,483 చ.కి.మీ; 10.69 లక్షలు	66.40	2 / 23	గోదావరి; వరి, మిర్చి	భద్రాచలం, పర్ణశాల	ఆధ్యాత్మిక & గనుల కేంద్రం
హనుమకొండ	హనుమకొండ	2016/2021	1,309 చ.కి.మీ; 11.35 లక్షలు	76.17	2 / 14	– ; వరి, మొక్కజొన్న	వేయి స్తంభాల గుడి	కాకతీయుల రాజధాని
హైదరాబాద్	హైదరాబాద్	1948	217 చ.కి.మీ; 39.43 లక్షలు	83.25	2 / 16	మూసీ; –	చార్మినార్, గోల్కొండ	నిజాం పాలన, ఐటీ హబ్
జగిత్యాల	జగిత్యాల	11-10-2016	2,419 చ.కి.మీ; 9.85 లక్షలు	60.26	3 / 18	గోదావరి; వరి, పసుపు	కొండగట్టు, ధర్మపురి	ప్రాచీన జైన మత కేంద్రం
జనగామ	జనగామ	11-10-2016	2,187 చ.కి.మీ; 5.66 లక్షలు	61.60	2 / 12	– ; వరి, పత్తి	కొలనుపాక జైన మందిరం	సర్వాయి పాపన్న పోరాటం
జయశంకర్ భూపాలపల్లి	భూపాలపల్లి	11-10-2016	2,293 చ.కి.మీ; 4.16 లక్షలు	60.33	1 / 11	మానేరు; వరి	కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు	ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ పేరు
జోగులాంబ గద్వాల్	గద్వాల్	11-10-2016	2,928 చ.కి.మీ; 6.09 లక్షలు	49.87	1 / 12	కృష్ణా, తుంగభద్ర; పత్తి	అలంపూర్ జోగులాంబ గుడి	గద్వాల్ సంస్థానం, చేనేత
కామారెడ్డి	కామారెడ్డి	11-10-2016	3,652 చ.కి.మీ; 9.71 లక్షలు	56.51	3 / 22	మంజీరా; చెరకు, వరి	నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టు	వ్యవసాయ వాణిజ్య కేంద్రం
కరీంనగర్	కరీంనగర్	1905/2016	2,128 చ.కి.మీ; 10.05 లక్షలు	69.16	2 / 16	మానేరు; వరి, మొక్కజొన్న	ఎల్కతుర్తి, లోయర్ మానేరు	గ్రానైట్ పరిశ్రమ
ఖమ్మం	ఖమ్మం	1953/2016	4,360 చ.కి.మీ; 14.01 లక్షలు	65.95	2 / 21	మున్నేరు; మిర్చి, వరి	ఖమ్మం ఖిల్లా, కూసుమంచి	రాజకీయ చైతన్యం
కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్	ఆసిఫాబాద్	11-10-2016	4,874 చ.కి.మీ; 5.15 లక్షలు	56.72	2 / 15	పెన్ గంగా; పత్తి	జోడేఘాట్	కుమురం భీమ్ పోరాటం
మహబూబాబాద్	మహబూబాబాద్	11-10-2016	2,876 చ.కి.మీ; 7.74 లక్షలు	57.13	2 / 16	– ; మిర్చి, పత్తి	కురవి వీరభద్ర స్వామి	గిరిజన సంస్కృతి
మహబూబ్ నగర్	మహబూబ్ నగర్	1883/2016	2,737 చ.కి.మీ; 9.19 లక్షలు	60.63	1 / 15	– ; పత్తి, వరి	పిల్లలమర్రి	పాలమూరు వలసల చరిత్ర
మంచిర్యాల	మంచిర్యాల	11-10-2016	4,016 చ.కి.మీ; 8.07 లక్షలు	64.35	2 / 18	గోదావరి; వరి, పత్తి	కవ్వాల్ అభయారణ్యం	సింగరేణి గనులు
మెదక్	మెదక్	11-10-2016	2,786 చ.కి.మీ; 7.67 లక్షలు	56.12	3 / 20	మంజీరా; వరి	మెదక్ చర్చి, ఏడుపాయలు	ప్రాచీన మెతుకుసీమ
మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి	కీసర	11-10-2016	1,088 చ.కి.మీ; 24.40 లక్షలు	82.49	2 / 15	– ; –	కీసరగుట్ట	నగరీకరణ, పరిశ్రమలు
ములుగు	ములుగు	17-02-2019	3,481 చ.కి.మీ; 2.57 లక్షలు	60.10	1 / 9	గోదావరి; మిర్చి	రామప్ప గుడి, మేడారం	యునెస్కో గుర్తింపు
నాగర్ కర్నూల్	నాగర్ కర్నూల్	11-10-2016	6,545 చ.కి.మీ; 8.93 లక్షలు	54.38	3 / 20	కృష్ణా; వేరుశనగ	శ్రీశైలం ఎడమగట్టు, నల్లమల	అటవీ సంపద
నల్గొండ	నల్గొండ	1905/2016	7,122 చ.కి.మీ; 16.18 లక్షలు	63.75	3 / 31	కృష్ణా, మూసీ; వరి	నాగార్జున సాగర్	తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం
నారాయణపేట	నారాయణపేట	17-02-2019	2,336 చ.కి.మీ; 5.66 లక్షలు	49.93	1 / 11	కృష్ణా; పత్తి	జూరాల ప్రాజెక్టు	చేనేత చీరలు
నిర్మల్	నిర్మల్	11-10-2016	3,845 చ.కి.మీ; 7.09 లక్షలు	57.77	2 / 19	గోదావరి; పత్తి, సోయా	బాసర జ్ఞాన సరస్వతి	కొయ్య బొమ్మలు
నిజామాబాద్	నిజామాబాద్	1905/2016	4,288 చ.కి.మీ; 15.71 లక్షలు	64.25	3 / 29	గోదావరి; పసుపు, చెరకు	నిజాంసాగర్, అశోక సాగర్	ఇందూరు చరిత్ర
పెద్దపల్లి	పెద్దపల్లి	11-10-2016	2,236 చ.కి.మీ; 7.95 లక్షలు	65.52	2 / 14	గోదావరి; వరి	రామగిరి ఖిల్లా	ఎరువుల కర్మాగారం (RFCL)
రాజన్న సిరిసిల్ల	సిరిసిల్ల	11-10-2016	2,019 చ.కి.మీ; 5.52 లక్షలు	62.71	2 / 13	మానేరు; వరి	వేములవాడ రాజన్న	నేత కార్మికుల వేదిక
రంగారెడ్డి	హైదరాబాద్	1978/2016	5,031 చ.కి.మీ; 24.46 లక్షలు	71.95	5 / 27	మూసీ; కూరగాయలు	రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ	ఐటీ & ఫార్మా హబ్
సంగారెడ్డి	సంగారెడ్డి	11-10-2016	4,403 చ.కి.మీ; 15.27 లక్షలు	64.08	4 / 26	మంజీరా; చెరకు	సింగూరు ప్రాజెక్టు	పారిశ్రామిక ప్రాంతం
సిద్దిపేట	సిద్దిపేట	11-10-2016	3,632 చ.కి.మీ; 10.12 లక్షలు	61.61	3 / 22	– ; వరి, మొక్కజొన్న	కొమరవెల్లి మల్లన్న	నమూనా అభివృద్ధి
సూర్యపేట	సూర్యపేట	11-10-2016	3,607 చ.కి.మీ; 10.99 లక్షలు	64.11	2 / 23	మూసీ; వరి	ఫణిగిరి బౌద్ధ క్షేత్రం	ధాన్యపు రాశి
వికారాబాద్	వికారాబాద్	11-10-2016	3,386 చ.కి.మీ; 9.27 లక్షలు	57.91	2 / 18	మూసీ (మూలం); కందులు	అనంతగిరి కొండలు	తెలంగాణ ఊటీ
వనపర్తి	వనపర్తి	11-10-2016	2,152 చ.కి.మీ; 5.77 లక్షలు	55.42	1 / 14	కృష్ణా; వేరుశనగ	వనపర్తి రాజభవనం	విద్యా కేంద్రం
వరంగల్	వరంగల్	1905/2016	1,766 చ.కి.మీ; 7.18 లక్షలు	61.26	2 / 13	– ; మిర్చి, పత్తి	ఖిలా వరంగల్	కాకతీయ వైభవం
యాదాద్రి భువనగిరి	భువనగిరి	11-10-2016	3,092 చ.కి.మీ; 7.39 లక్షలు	65.53	2 / 17	మూసీ; వరి	యాదాద్రి గుడి, భువనగిరి ఖిల్లా	ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకం

విశ్లేషణ : ఈ డేటా విశ్లేషిస్తే, హైదరాబాద్ పరిసర జిల్లాలు (మేడ్చల్, రంగారెడ్డి) ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా ముందుండగా, సుదూర ప్రాంతాలైన జోగులాంబ గద్వాల్, నారాయణపేట వంటి జిల్లాలు అక్షరాస్యతలో వెనుకబడి ఉన్నాయి. ఈ వ్యత్యాసాలను గుర్తించడం ద్వారా ప్రభుత్వం సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది.

——————————————————————————–

3. జిల్లా వారీగా తులనాత్మక ర్యాంకింగ్ పట్టికలు

పోటీ పరీక్షల్లో క్రమ పద్ధతిలో అమర్చమనే ప్రశ్నలకు ఈ ర్యాంకింగ్‌లు అత్యంత కీలకం.

A. భౌగోళిక వైశాల్యం (Area)

ర్యాంక్	అతిపెద్ద జిల్లాలు	అతిచిన్న జిల్లాలు
1	భద్రాద్రి కొత్తగూడెం	హైదరాబాద్
2	నల్గొండ	మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి
3	నాగర్ కర్నూల్	హనుమకొండ
4	రంగారెడ్డి	వరంగల్
5	కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్	రాజన్న సిరిసిల్ల

B. జనాభా పరంగా (Population)

ర్యాంక్	అత్యధిక జనాభా	అత్యల్ప జనాభా
1	హైదరాబాద్	ములుగు
2	రంగారెడ్డి	జయశంకర్ భూపాలపల్లి
3	మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి	కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్
4	నల్గొండ	రాజన్న సిరిసిల్ల
5	నిజామాబాద్	నారాయణపేట

C. అక్షరాస్యత శాతం (Literacy Rate)

ర్యాంక్	టాప్ 5 జిల్లాలు	బాటమ్ 5 జిల్లాలు
1	హైదరాబాద్ (83.25%)	జోగులాంబ గద్వాల్ (49.87%)
2	మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి	నారాయణపేట
3	హనుమకొండ	నాగర్ కర్నూల్
4	రంగారెడ్డి	వనపర్తి
5	కరీంనగర్	మెదక్

D. అటవీ విస్తీర్ణం (Forest Area)

ర్యాంక్	అత్యధిక అటవీ ప్రాంతం	అత్యల్ప అటవీ ప్రాంతం
1	భద్రాద్రి కొత్తగూడెం	హైదరాబాద్
2	ములుగు	కరీంనగర్
3	నాగర్ కర్నూల్	జోగులాంబ గద్వాల్
4	కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్	జనగామ
5	మంచిర్యాల	సూర్యపేట

విశ్లేషణ : ఈ ర్యాంకింగ్‌లు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వనరుల పంపిణీలోని అసమానతలను సూచిస్తాయి. అటవీ విస్తీర్ణం ఎక్కువగా ఉన్న జిల్లాల్లో గిరిజన జనాభా మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలు అధికంగా అవసరమవుతాయి.

——————————————————————————–

4. వనరులు మరియు అభివృద్ధి విశ్లేషణ

తెలంగాణ ఆర్థిక పురోగతికి జిల్లాల వారీగా ఉన్న వనరులు కీలకం.

అంశం	ముఖ్యమైన జిల్లాలు / సమాచారం
సాగునీటి ప్రాజెక్టులు	కాళేశ్వరం (జయశంకర్ భూపాలపల్లి), నాగార్జున సాగర్ (నల్గొండ), శ్రీరాంసాగర్ (నిజామాబాద్), జూరాల (జోగులాంబ గద్వాల్).
ప్రధాన పంటలు	పత్తి (ఆదిలాబాద్, నల్గొండ), మిర్చి (ఖమ్మం, మహబూబాబాద్), పసుపు (నిజామాబాద్, జగిత్యాల), వరి (సూర్యపేట, నల్గొండ).
పారిశ్రామిక జోన్లు & SEZ	రంగారెడ్డి (ఐటీ, ఫార్మా), సంగారెడ్డి (మెకానికల్, ఇంజనీరింగ్), మేడ్చల్ (లాజిస్టిక్స్), పెద్దపల్లి (ఎరువులు, బొగ్గు).
భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tags)	పోచంపల్లి ఇక్కత్ (యాదాద్రి), గద్వాల్ చీరలు, నిర్మల్ పెయింటింగ్స్, వరంగల్ డర్రీస్, నారాయణపేట చేనేత.

విశ్లేషణ : సాగునీటి ప్రాజెక్టుల విస్తరణ వల్ల ఉత్తర తెలంగాణలో పసుపు, చెరకు వంటి వాణిజ్య పంటలు, దక్షిణ తెలంగాణలో వేరుశనగ మరియు వరి సాగు పెరిగి రైతు ఆదాయం వృద్ధి చెందింది.

——————————————————————————–

5. జిల్లా వారీగా చరిత్ర మరియు సంస్కృతి

తెలంగాణ సంస్కృతి జిల్లాల వారీగా వైవిధ్యం కలిగి ఉంటుంది. దీనిని మనం మూడు ప్రధాన జోన్లుగా విభజించవచ్చు:

• ఉత్తర తెలంగాణ జోన్ (ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్, నిజామాబాద్): ఇక్కడ గోండుల సంస్కృతి, నాగోబా జాతర మరియు బాసర వంటి ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలు ప్రముఖం. నిజాం కాలపు ఇందూరు సంస్కృతి ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.
• మధ్య తెలంగాణ జోన్ (వరంగల్, హనుమకొండ, ఖమ్మం): కాకతీయుల వారసత్వానికి ఇది పుట్టినిల్లు. రామప్ప దేవాలయం (యునెస్కో సైట్), వేయి స్తంభాల గుడి మరియు మేడారం జాతర ఈ ప్రాంతపు సాంస్కృతిక అస్తిత్వాలు.
• దక్షిణ తెలంగాణ జోన్ (మహబూబ్ నగర్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి): శాతవాహనుల నుండి కుతుబ్ షాహీల వరకు వివిధ రాజ్యాల ప్రభావం ఇక్కడ ఉంది. అలంపూర్ దేవాలయం, నాగార్జున కొండ బౌద్ధ క్షేత్రాలు మరియు గద్వాల్ చేనేత కళలు ఇక్కడి ప్రత్యేకత.

---

6. పోటీ పరీక్షల ప్రత్యేకం: ప్రశ్నలు – సమాధానాలు (100 Bits)

అభ్యర్థుల క్విక్ రివిజన్ కోసం రూపొందించిన 100 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. ప్రశ్న: తెలంగాణలో మొత్తం జిల్లాల సంఖ్య ఎంత? సమాధానం: 33.
2. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో వైశాల్యం పరంగా అతిపెద్ద జిల్లా? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం.
3. ప్రశ్న: అతిచిన్న జిల్లా ఏది? సమాధానం: హైదరాబాద్.
4. ప్రశ్న: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అత్యధిక అక్షరాస్యత గల జిల్లా? సమాధానం: హైదరాబాద్.
5. ప్రశ్న: అతి తక్కువ అక్షరాస్యత నమోదైన జిల్లా? సమాధానం: జోగులాంబ గద్వాల్.
6. ప్రశ్న: తెలంగాణ జిల్లా వెబ్‌సైట్లు ఏ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ద్వారా పనిచేస్తాయి? సమాధానం: S3WaaS.
7. ప్రశ్న: S3WaaS ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఎవరి సహకారంతో రూపొందించబడింది? సమాధానం: NIC & MeitY.
8. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో అత్యధిక మండలాలు ఉన్న జిల్లా? సమాధానం: నల్గొండ (31).
9. ప్రశ్న: అతి తక్కువ మండలాలు ఉన్న జిల్లా? సమాధానం: ములుగు (9).
10. ప్రశ్న: తెలంగాణలో అటవీ విస్తీర్ణం అత్యధికంగా ఉన్న జిల్లా? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం.
11. ప్రశ్న: రామప్ప దేవాలయం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: ములుగు.
12. ప్రశ్న: మేడారం జాతర ఏ జిల్లాలో జరుగుతుంది? సమాధానం: ములుగు.
13. ప్రశ్న: బాసర సరస్వతి ఆలయం ఏ నది ఒడ్డున ఉంది? సమాధానం: గోదావరి (నిర్మల్ జిల్లా).
14. ప్రశ్న: సింగరేణి కాలరీస్ ప్రధాన కేంద్రం ఎక్కడ ఉంది? సమాధానం: కొత్తగూడెం.
15. ప్రశ్న: జూరాల ప్రాజెక్టు ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: జోగులాంబ గద్వాల్.
16. ప్రశ్న: తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు చాకలి ఐలమ్మ జన్మస్థలం? సమాధానం: జనగామ జిల్లా (రాయపర్తి).
17. ప్రశ్న: కొలనుపాక జైన క్షేత్రం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: యాదాద్రి భువనగిరి.
18. ప్రశ్న: తెలంగాణలో పసుపు పరిశోధనా కేంద్రం ఎక్కడ ఏర్పాటు చేయనున్నారు? సమాధానం: నిజామాబాద్.
19. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో అత్యధిక ఎస్సీ (SC) జనాభా గల జిల్లా? సమాధానం: రంగారెడ్డి.
20. ప్రశ్న: అత్యధిక ఎస్టీ (ST) జనాభా గల జిల్లా? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం.
21. ప్రశ్న: కవ్వాల్ టైగర్ రిజర్వ్ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: మంచిర్యాల.
22. ప్రశ్న: కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ఏ జిల్లాలో ప్రారంభమైంది? సమాధానం: జయశంకర్ భూపాలపల్లి.
23. ప్రశ్న: ‘మెతుకుసీమ’ అని ఏ జిల్లాను పిలుస్తారు? సమాధానం: మెదక్.
24. ప్రశ్న: ఫణిగిరి బౌద్ధ క్షేత్రం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: సూర్యపేట.
25. ప్రశ్న: కృష్ణానది తెలంగాణలో ఏ జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంది? సమాధానం: నారాయణపేట (మక్తల్ మండలం).
26. ప్రశ్న: గోదావరి నది తెలంగాణలో ఏ జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంది? సమాధానం: నిర్మల్ (బాసర దగ్గర).
27. ప్రశ్న: కుమురం భీమ్ మ్యూజియం ఎక్కడ ఉంది? సమాధానం: జోడేఘాట్ (ఆసిఫాబాద్ జిల్లా).
28. ప్రశ్న: పిల్లలమర్రి ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: మహబూబ్ నగర్.
29. ప్రశ్న: ‘తెలంగాణ ఊటీ’ అని దేనిని పిలుస్తారు? సమాధానం: అనంతగిరి కొండలు (వికారాబాద్).
30. ప్రశ్న: రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: రంగారెడ్డి.
31. ప్రశ్న: నేత కార్మికులకు ప్రసిద్ధి చెందిన ‘నేతన్న బీమా’ ఏ జిల్లాలో ప్రాచుర్యం పొందింది? సమాధానం: రాజన్న సిరిసిల్ల.
32. ప్రశ్న: నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టు ఏ నదిపై ఉంది? సమాధానం: మంజీరా (కామారెడ్డి జిల్లా).
33. ప్రశ్న: ఏ జిల్లాను ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’ (చెరువుల నగరం) అని పిలిచేవారు? సమాధానం: హైదరాబాద్.
34. ప్రశ్న: ధర్మపురి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి క్షేత్రం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: జగిత్యాల.
35. ప్రశ్న: భువనగిరి కోటను నిర్మించిన రాజు? సమాధానం: త్రిభువన మల్ల విక్రమాదిత్యుడు.
36. ప్రశ్న: నాగార్జున సాగర్ డ్యామ్ ఏ జిల్లా సరిహద్దులో ఉంది? సమాధానం: నల్గొండ.
37. ప్రశ్న: గూడెం సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: మంచిర్యాల.
38. ప్రశ్న: పర్ణశాల ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం.
39. ప్రశ్న: యాదాద్రి ఆలయ శైలి ఏది? సమాధానం: ద్రావిడ శైలి.
40. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో రెవెన్యూ డివిజన్లు అత్యధికంగా ఉన్న జిల్లా? సమాధానం: రంగారెడ్డి (5).
41. ప్రశ్న: అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ ఏ జిల్లాలో విస్తరించి ఉంది? సమాధానం: నాగర్ కర్నూల్.
42. ప్రశ్న: ప్రాణహిత నది ఏ జిల్లాలో గోదావరిలో కలుస్తుంది? సమాధానం: జయశంకర్ భూపాలపల్లి (కాళేశ్వరం).
43. ప్రశ్న: గాయత్రీ పంప్ హౌస్ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: రాజన్న సిరిసిల్ల.
44. ప్రశ్న: కాకతీయ కళాతోరణం ఏ జిల్లా చిహ్నం? సమాధానం: వరంగల్.
45. ప్రశ్న: జాతీయ పోషకాహార సంస్థ (NIN) ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి (హబ్సిగూడ).
46. ప్రశ్న: కిన్నెరసాని అభయారణ్యం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం.
47. ప్రశ్న: తెలంగాణలో అతి తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే జిల్లా? సమాధానం: జోగులాంబ గద్వాల్.
48. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే జిల్లా? సమాధానం: ములుగు / కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్.
49. ప్రశ్న: గద్వాల్ చీరలకు GI ట్యాగ్ ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది? సమాధానం: 2010.
50. ప్రశ్న: ఐటీ ఇండస్ట్రీ విస్తరణ కోసం ‘T-Hub’ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: హైదరాబాద్.
51. ప్రశ్న: సింగూరు డ్యామ్ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: సంగారెడ్డి.
52. ప్రశ్న: ఆసియాలోనే అతిపెద్ద పల్స్ పోలియో తయారీ కేంద్రం ఎక్కడ ఉంది? సమాధానం: హైదరాబాద్ / మేడ్చల్.
53. ప్రశ్న: కుంటాల జలపాతం ఏ నదిపై ఉంది? సమాధానం: కడెం (ఆదిలాబాద్ జిల్లా).
54. ప్రశ్న: ఏడుపాయల దుర్గామాత ఆలయం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: మెదక్.
55. ప్రశ్న: సర్వాయి పాపన్న నిర్మించిన కోట ఏది? సమాధానం: ఖిల్లాషాపురం (జనగామ).
56. ప్రశ్న: నిర్మల్ కొయ్యబొమ్మలకు ఉపయోగించే చెక్క పేరు? సమాధానం: పొనికి కర్ర.
57. ప్రశ్న: తెలంగాణలో రెండవ అతిపెద్ద జాతర? సమాధానం: ఏడుపాయల జాతర.
58. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా పత్తి పండించే జిల్లా? సమాధానం: ఆదిలాబాద్ / నల్గొండ.
59. ప్రశ్న: డోక్ల కళ (Metal Craft) ఏ జిల్లాలో ప్రసిద్ధి? సమాధానం: అదిలాబాద్ (జైనుర్).
60. ప్రశ్న: ఉస్మాన్ సాగర్ ఏ జిల్లా పరిధిలోకి వస్తుంది? సమాధానం: రంగారెడ్డి.
61. ప్రశ్న: కందుల సాగుకు ప్రసిద్ధి చెందిన జిల్లా? సమాధానం: వికారాబాద్.
62. ప్రశ్న: నాగార్జున కొండ మ్యూజియం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: నల్గొండ.
63. ప్రశ్న: గీతాంజలి ఐఐటీ (RGUKT) ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: నిర్మల్ (బాసర).
64. ప్రశ్న: భేదర్ ఆర్ట్ ఏ జిల్లాకు చెందింది? సమాధానం: హైదరాబాద్ / రంగారెడ్డి.
65. ప్రశ్న: వేములవాడ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని ఏ రాజులు నిర్మించారు? సమాధానం: వేములవాడ చాళుక్యులు.
66. ప్రశ్న: రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద ధాన్యం మార్కెట్ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: సూర్యపేట.
67. ప్రశ్న: మిర్చి యార్డుకు ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం? సమాధానం: ఖమ్మం.
68. ప్రశ్న: గొల్లభామ చీరలు ఏ జిల్లాలో ప్రసిద్ధి? సమాధానం: సిద్దిపేట.
69. ప్రశ్న: కొండగట్టు అంజన్న క్షేత్రం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: జగిత్యాల.
70. ప్రశ్న: రామగిరి ఖిల్లా ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: పెద్దపల్లి.
71. ప్రశ్న: తెలంగాణలో అతిపెద్ద పులి సంరక్షణ కేంద్రం? సమాధానం: అమ్రాబాద్.
72. ప్రశ్న: సోమశిల పర్యాటక ప్రాంతం ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: నాగర్ కర్నూల్.
73. ప్రశ్న: మూసీ నది జన్మస్థలం ఎక్కడ? సమాధానం: అనంతగిరి కొండలు (వికారాబాద్).
74. ప్రశ్న: హైదరాబాద్ రాష్ట్రం ఇండియాలో కలిసిన తేదీ? సమాధానం: సెప్టెంబర్ 17, 1948.
75. ప్రశ్న: పులస చేపలు ఏ జిల్లాలో లభిస్తాయి? సమాధానం: భద్రాద్రి కొత్తగూడెం (గోదావరి నది).
76. ప్రశ్న: పోచంపల్లిని ‘సిల్క్ సిటీ ఆఫ్ ఇండియా’ అని ఎవరు పిలిచారు? సమాధానం: ఆచార్య వినోబాభావే.
77. ప్రశ్న: గాంధీ మెడికల్ కాలేజ్ ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: హైదరాబాద్.
78. ప్రశ్న: మనోహరాబాద్ రైల్వే లైన్ ఏ జిల్లాను కలుపుతుంది? సమాధానం: మెదక్.
79. ప్రశ్న: నిజాం కాలేజ్ స్థాపించిన సంవత్సరం? సమాధానం: 1887.
80. ప్రశ్న: కుమ్రం భీమ్ ఆసిఫాబాద్ జిల్లా ముఖ్య కేంద్రం? సమాధానం: ఆసిఫాబాద్.
81. ప్రశ్న: తెలంగాణలో అత్యధిక అక్షరాస్యత గల పురుషులున్న జిల్లా? సమాధానం: హైదరాబాద్.
82. ప్రశ్న: అత్యధిక అక్షరాస్యత గల స్త్రీలున్న జిల్లా? సమాధానం: హైదరాబాద్.
83. ప్రశ్న: అతి తక్కువ స్త్రీ అక్షరాస్యత గల జిల్లా? సమాధానం: జోగులాంబ గద్వాల్.
84. ప్రశ్న: తెలంగాణ రాష్ట్ర వృక్షం? సమాధానం: జమ్మి చెట్టు.
85. ప్రశ్న: రాష్ట్ర జంతువు? సమాధానం: జింక.
86. ప్రశ్న: రాష్ట్ర పక్షి? సమాధానం: పాలపిట్ట.
87. ప్రశ్న: తెలంగాణ రాష్ట్ర పుష్పం? సమాధానం: తంగేడు పువ్వు.
88. ప్రశ్న: రాష్ట్ర ఫలం? సమాధానం: సీతాఫలం.
89. ప్రశ్న: తెలంగాణ రాష్ట్ర గేయం? సమాధానం: జయ జయ హే తెలంగాణ.
90. ప్రశ్న: భువనగిరి కోట ఎత్తు ఎంత? సమాధానం: 600 అడుగులు.
91. ప్రశ్న: నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టును ఎప్పుడు ప్రారంభించారు? సమాధానం: 1923.
92. ప్రశ్న: తెలంగాణలో అత్యధికంగా లభించే నేలలు? సమాధానం: ఎర్ర నేలలు.
93. ప్రశ్న: నల్ల రేగడి నేలలు ఎక్కువగా గల జిల్లాలు? సమాధానం: ఆదిలాబాద్, నిజామాబాద్.
94. ప్రశ్న: కాకతీయుల రాజలాంఛనం? సమాధానం: వరాహం.
95. ప్రశ్న: చార్మినార్‌ను నిర్మించిన వారు? సమాధానం: మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా.
96. ప్రశ్న: గోల్కొండ కోట ఏ జిల్లాలో ఉంది? సమాధానం: హైదరాబాద్.
97. ప్రశ్న: తెలంగాణలో జనాభా సాంద్రత అత్యధికంగా గల జిల్లా? సమాధానం: హైదరాబాద్.
98. ప్రశ్న: జనాభా సాంద్రత అతి తక్కువగా గల జిల్లా? సమాధానం: ములుగు.
99. ప్రశ్న: ఎస్3వాస్ (S3WaaS) పూర్తి రూపం ఏమిటి? సమాధానం: Secure, Scalable and Sugamya Website as a Service.
100. ప్రశ్న: తెలంగాణ రాష్ట్రం అధికారికంగా ఎప్పుడు ఏర్పడింది? సమాధానం: జూన్ 2, 2014.

——————————————————————————–

7. క్విక్ రివిజన్ వన్-లైనర్ టేబుల్ (33 Districts Recap)

పరీక్షకు వెళ్లే ముందు చివరి నిమిషంలో చూసుకోవాల్సిన 33 జిల్లాల ‘Famous For’ సమాచారం:

జిల్లా	దేనికి ప్రసిద్ధి (Famous For)
1. ఆదిలాబాద్	కుంటాల జలపాతం, సోయాబీన్
2. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం	భద్రాచలం రామాలయం, సింగరేణి
3. హనుమకొండ	వేయి స్తంభాల గుడి, విద్య
4. హైదరాబాద్	చార్మినార్, బిర్యానీ, ఐటీ
5. జగిత్యాల	కొండగట్టు అంజన్న, పసుపు
6. జనగామ	కొలనుపాక జైన క్షేత్రం, విప్లవ గడ్డ
7. జయశంకర్ భూపాలపల్లి	కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు, బొగ్గు
8. జోగులాంబ గద్వాల్	అలంపూర్ శక్తి పీఠం, చేనేత చీరలు
9. కామారెడ్డి	నిజాం సాగర్, చెరకు
10. కరీంనగర్	వెండి తీగపని (Filigree), లోయర్ మానేరు
11. ఖమ్మం	ఖమ్మం ఖిల్లా, మిర్చి మార్కెట్
12. కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్	జోడేఘాట్, గిరిజన పోరాటాలు
13. మహబూబాబాద్	కురవి వీరభద్రుడు, మిర్చి
14. మహబూబ్ నగర్	పిల్లలమర్రి, పాలమూరు ఎత్తిపోతలు
15. మంచిర్యాల	కవ్వాల్ టైగర్ రిజర్వ్, గనులు
16. మెదక్	మెదక్ చర్చి, ఏడుపాయలు
17. మేడ్చల్-మల్కాజ్ గిరి	పరిశ్రమలు, కీసరగుట్ట
18. ములుగు	రామప్ప ఆలయం, మేడారం
19. నాగర్ కర్నూల్	నల్లమల అడవులు, శ్రీశైలం
20. నల్గొండ	నాగార్జున సాగర్, సాయుధ పోరాటం
21. నారాయణపేట	చేనేత చీరలు, జూరాల బ్యాక్ వాటర్
22. నిర్మల్	కొయ్య బొమ్మలు, బాసర సరస్వతి
23. నిజామాబాద్	ఇందూరు కోట, పసుపు పంట
24. పెద్దపల్లి	ఎరువుల కర్మాగారం, రామగిరి కోట
25. రాజన్న సిరిసిల్ల	నేతన్నలు, వేములవాడ రాజన్న
26. రంగారెడ్డి	ఐటీ హబ్, ఫార్మా సిటీ
27. సంగారెడ్డి	సింగూరు డ్యామ్, హెచ్.ఈ.ఎల్ (BHEL)
28. సిద్దిపేట	కొమరవెల్లి మల్లన్న, గొల్లభామ చీరలు
29. సూర్యపేట	ధాన్యం మార్కెట్, ఫణిగిరి
30. వికారాబాద్	అనంతగిరి కొండలు, మూసీ పుట్టిన చోటు
31. వనపర్తి	వనపర్తి సంస్థానం, విద్యాలయాలు
32. వరంగల్	ఖిలా వరంగల్, భద్రకాళి ఆలయం
33. యాదాద్రి భువనగిరి	యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి, కోట

విశ్లేషణ : ఈ వన్-లైనర్ టేబుల్ అభ్యర్థుల మెమరీ రీకాల్‌ను వేగవంతం చేస్తుంది. ప్రతి జిల్లాకు ఉన్న ఒక ప్రత్యేక చిహ్నం లేదా ఉత్పత్తి ఆ జిల్లా యొక్క బ్రాండ్ ఇమేజ్‌ను తెలియజేస్తుంది.

ముగింపు: తెలంగాణ జిల్లాల పునర్విభజన అనేది కేవలం పాలనా సౌలభ్యం కోసం తీసుకున్న నిర్ణయం కాదు, అది రాష్ట్ర సమగ్ర అభివృద్ధికి పునాది. ఈ హ్యాండ్‌బుక్ ద్వారా మీరు 33 జిల్లాల భౌగోళిక, చారిత్రక, మరియు ఆర్థిక అంశాలపై సంపూర్ణ అవగాహన సాధించారని ఆశిస్తున్నాను. నిరంతర సాధన మరియు గణాంకాలపై పట్టు సాధించడం ద్వారా పోటీ పరీక్షల్లో మీరు విజయం సాధించాలని కోరుకుంటున్నాను.